Quảng cáo thực phẩm không còn là cuộc chơi tự do
Doanh nghiệp đang chuẩn bị chạy quảng cáo sữa cho trẻ nhỏ, thực phẩm dinh dưỡng y học, sản phẩm ăn kiêng, sản phẩm cho người tiểu đường…?
Nếu vẫn giữ suy nghĩ “viết nội dung hay là được, còn pháp lý tính sau” thì rủi ro bị xử phạt, buộc gỡ quảng cáo, ảnh hưởng uy tín thương hiệu là rất lớn.
Từ 01/7/2025, doanh nghiệp muốn quảng cáo thực phẩm dinh dưỡng y học, thực phẩm dùng cho chế độ ăn đặc biệt, sản phẩm dinh dưỡng dùng cho trẻ đến 36 tháng tuổi sẽ không còn “muốn nói gì thì nói”. Nội dung quảng cáo phải được đăng ký và xác nhận trước khi phát sóng, đăng báo, chạy TVC, treo pano hay quảng cáo trên mạng xã hội.
Chúng ta nên nhìn nhận rằng: “không có Giấy xác nhận nội dung quảng cáo, thì không được quảng cáo”.
Bài viết này giúp anh/chị tìm hiểu 3 ý cốt lõi:
-
Sản phẩm nào bắt buộc phải đăng ký nội dung quảng cáo?
-
Cơ quan nào có thẩm quyền tiếp nhận hồ sơ?
-
Hồ sơ – thủ tục doanh nghiệp cần chuẩn bị ra sao?
1. Sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ cấm quảng cáo
-
Hàng hóa, dịch vụ cấm kinh doanh theo quy định của pháp luật.
-
Thuốc lá.
-
Rượu có nồng độ cồn từ 15 độ trở lên.
-
Sản phẩm sữa thay thế sữa mẹ dùng cho trẻ dưới 24 tháng tuổi, sản phẩm dinh dưỡng bổ sung dùng cho trẻ dưới 06 tháng tuổi; bình bú và vú ngậm nhân tạo.
-
Thuốc kê đơn; thuốc không kê đơn nhưng được cơ quan nhà nước có thẩm quyền khuyến cáo hạn chế sử dụng hoặc sử dụng có sự giám sát của thầy thuốc.
-
Các loại sản phẩm, hàng hóa có tính chất kích dục.
-
Vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ; các loại sản phẩm, hàng hoá có tính chất kích động bạo lực.
-
Các sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ cấm quảng cáo khác do Chính phủ quy định khi có phát sinh trên thực tế.
2. Những loại thực phẩm bắt buộc phải đăng ký nội dung quảng cáo?
Không phải mọi loại thực phẩm đều phải đăng ký nội dung quảng cáo. Điều 26 Nghị định 148/2025/NĐ-CP quy định về phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực y tế dẫn chiếu khoản 2 Điều 26 Nghị định 15/2018/NĐ-CP, tập trung vào 3 nhóm sản phẩm “nhạy cảm”:
Thực phẩm dinh dưỡng y học
Là những sản phẩm dùng trong chế độ ăn đặc biệt, hỗ trợ điều trị bệnh, thường được sử dụng trong bệnh viện, phòng khám, cơ sở y tế.
-
Ví dụ: sản phẩm dinh dưỡng cho người suy dinh dưỡng nặng, người bệnh sau phẫu thuật, người có rối loạn tiêu hóa cần chế độ ăn riêng…
Thực phẩm dùng cho chế độ ăn đặc biệt
Dành cho người tiểu đường, người béo phì, người ăn kiêng, người suy thận, người không dung nạp lactose… Đây là nhóm sản phẩm rất dễ bị “thổi phồng” công dụng: giảm cân thần tốc, ổn định đường huyết, cải thiện chức năng gan, thận…
Sản phẩm dinh dưỡng dùng cho trẻ đến 36 tháng tuổi
Bao gồm: sữa công thức, bột ăn dặm, sản phẩm bổ sung vi chất dinh dưỡng cho trẻ nhỏ… Đối tượng là trẻ dưới 3 tuổi, cơ thể còn non yếu, nên Nhà nước kiểm soát rất chặt chẽ về nội dung quảng cáo.
Lưu ý: Nếu sản phẩm thuộc 1 trong 3 nhóm trên, bắt buộc phải đăng ký và được cấp Giấy xác nhận nội dung quảng cáo trước khi triển khai bất kỳ hình thức quảng cáo nào.
3. Thẩm quyền tiếp nhận đăng ký: không còn “chạy” lên Bộ Y tế
Theo Điều 26 Nghị định 148/2025/NĐ-CP quy định về phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực y tế quy định thẩm quyền tiếp nhận đăng ký nội dung quảng cáo đối với các sản phẩm nói trên thuộc về:
-
Người đứng đầu cơ quan chuyên môn về y tế thuộc UBND cấp tỉnh (thường là Giám đốc Sở Y tế); hoặc
-
Cơ quan chuyên môn được UBND cấp tỉnh giao nhiệm vụ (có thể là Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm, Ban Quản lý An toàn thực phẩm ở các địa phương có mô hình riêng).
Tức là, thay vì “ôm hồ sơ ra Hà Nội” nộp Bộ Y tế, doanh nghiệp sẽ làm việc trực tiếp với cơ quan y tế cấp tỉnh theo phân cấp của UBND.
Về mặt quản lý, đây là bước phân quyền – phân cấp, tạo điều kiện cho doanh nghiệp tiếp cận nhanh hơn, đồng thời giúp địa phương chủ động kiểm soát quảng cáo thực phẩm trên địa bàn.
4. Hồ sơ, trình tự, thủ tục – doanh nghiệp cần chuẩn bị gì?
Điều 26 Nghị định 148/2025/NĐ-CP quy định về phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực y tế quy định: “Hồ sơ, trình tự, thủ tục thực hiện theo phần 3 Phụ lục V ban hành kèm theo Nghị định.”
Tóm lược lại, doanh nghiệp cần lưu ý các nhóm giấy tờ sau:
Hồ sơ đăng ký nội dung quảng cáo thông thường bao gồm:
-
Đơn đề nghị xác nhận nội dung quảng cáo, lập theo mẫu quy định (tại Phụ lục V). Ghi rõ: tên tổ chức/cá nhân, tên sản phẩm, hình thức quảng cáo, kênh quảng cáo dự kiến (TV, báo in, mạng xã hội, pano…).
-
Giấy tờ về sản phẩm:
-
Giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm;
-
Bản công bố sản phẩm đã được cơ quan có thẩm quyền xác nhận;
-
Mẫu nhãn sản phẩm đúng với bản công bố.
-
-
Nội dung quảng cáo dự kiến:
-
Nếu quảng cáo trên báo nói, báo hình (radio, TV, video online…): phải có kịch bản, lời thoại, thời lượng kèm file ghi âm/ghi hình dự kiến (nếu có).
-
Nếu quảng cáo trên báo in, pano, mạng xã hội, website…: phải có ma-két, hình ảnh, câu chữ đầy đủ.
-
-
Tài liệu chứng minh nội dung (nếu có):
-
Trường hợp doanh nghiệp muốn sử dụng các từ ngữ, công dụng, hình ảnh dễ gây hiểu lầm (ví dụ: “hỗ trợ điều trị”, “giảm nguy cơ…”) thì phải có tài liệu khoa học chứng minh phù hợp, dẫn nguồn rõ ràng.
-
Tài liệu nước ngoài phải được dịch ra tiếng Việt, có chứng thực.
-
Trình tự cơ bản
Bước 1 – Chuẩn bị hồ sơ chuẩn
-
Rà soát nội dung quảng cáo bám sát bản công bố sản phẩm.
-
Loại bỏ các cụm từ mang tính khẳng định “chữa bệnh”, “thay thế thuốc”, “đảm bảo khỏi bệnh”…
Bước 2 – Nộp hồ sơ
-
Nộp trực tiếp hoặc qua cổng dịch vụ công của tỉnh/thành phố, tuỳ hướng dẫn từng địa phương.
-
Doanh nghiệp nộp phí thẩm định theo quy định.
Bước 3 – Thẩm định và phản hồi
-
Cơ quan nhà nước xem xét tính phù hợp, trung thực, không gây nhầm lẫn của nội dung quảng cáo.
-
Nếu hồ sơ chưa đạt, phải có văn bản nêu rõ lý do và căn cứ pháp lý, và chỉ được yêu cầu sửa đổi, bổ sung một lần.
Bước 4 – Cấp Giấy xác nhận nội dung quảng cáo
-
Nếu đáp ứng đủ điều kiện, cơ quan có thẩm quyền cấp Giấy xác nhận nội dung quảng cáo.
Link tham khảo:
-
Link đăng ký nội dung quảng cáo đối với thực phẩm bảo vệ sức khỏe: Tại đây
-
Link đăng ký nội dung quảng cáo đối với thực phẩm dinh dưỡng y học, thực phẩm dùng cho chế độ ăn đặc biệt, sản phẩm dinh dưỡng dùng cho trẻ đến 36 tháng tuổi: Tại đây
Từ thời điểm này, doanh nghiệp mới được sử dụng đúng nội dung đã được xác nhận để quảng cáo.
5. Một số lưu ý thực tiễn cho bộ phận pháp chế và marketing
-
Không “chạy thử” rồi mới đi xin xác nhận: chạy trước, xin sau là thế nào cũng dễ bị xử phạt, buộc tháo gỡ nội dung, mất uy tín với khách hàng.
-
Marketing phải song hành pháp lý: mọi kịch bản, câu chữ quảng cáo cho nhóm sản phẩm đặc biệt cần có lawyer check trước khi chốt.
-
Không hứa hẹn điều trị bệnh: thực phẩm không phải là thuốc, nên tránh các câu tuyệt đối: “chữa khỏi”, “điều trị triệt để”, “thay thế thuốc điều trị”, “hiệu quả 100%”…
-
Giữ lại hồ sơ, chứng cứ: lưu trữ hồ sơ đăng ký, Giấy xác nhận, tài liệu khoa học… để khi có thanh tra, kiểm tra thì có căn cứ giải trình.
Quy định tại Điều 26 Nghị định 148/2025/NĐ-CP quy định về phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực y tế không chỉ là “thủ tục thêm việc” cho doanh nghiệp, mà là vạch an toàn cho cả thị trường. Doanh nghiệp nào chịu khó làm chuẩn từ đầu – công bố sản phẩm đúng, quảng cáo đúng, hồ sơ đúng – sẽ xây dựng được hình ảnh chuyên nghiệp, đáng tin, thay vì chỉ chạy theo view, like, đơn hàng ngắn hạn.
6. Lời khuyên pháp lý
-
Đừng để bộ phận marketing “tự sáng tác” nội dung rồi mới gọi luật sư chữa cháy. Hãy để pháp chế/luật sư tham gia từ khâu lên ý tưởng nội dung.
-
Trước khi bấm nút “chạy quảng cáo”, hãy tự hỏi:
-
=> “Sản phẩm này có thuộc 3 nhóm tại khoản 2 Điều 26 Nghị định 15/2018/NĐ-CP không?
-
=> Nếu có, đã có Giấy xác nhận nội dung quảng cáo chưa?”
-
-
Đầu tư một lần làm đúng quy trình rẻ hơn rất nhiều so với chi phí bị xử phạt, gỡ bỏ chiến dịch, mất uy tín với khách hàng.
Người viết bài: Luật sư Lê Liên
