Bạn mượn xe máy của bố, lái ô tô của vợ hoặc sử dụng xe của anh chị em đi làm hàng ngày — đây là tình huống rất phổ biến trong cuộc sống. Nhưng nhiều người vẫn băn khoăn: Điều khiển xe của người thân có bị phạt không? Và nếu xe chưa được sang tên thì ai chịu trách nhiệm?
Bài viết dưới đây sẽ phân tích rõ quy định tại Nghị định 168/2024/NĐ-CP để bạn nắm rõ quyền lợi và nghĩa vụ pháp lý của mình.
Quy Định Pháp Luật Hiện Hành
Nghị định 168/2024/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính về trật tự, an toàn giao thông trong lĩnh vực giao thông đường bộ, trong đó có quy định xử phạt lỗi không làm thủ tục cấp chứng nhận đăng ký xe.
📌 Điểm mấu chốt cần hiểu: Nghị định 168/2024/NĐ-CP chỉ xử phạt chủ phương tiện — không phải người điều khiển xe — trong trường hợp không làm thủ tục đăng ký sang tên xe sau khi thay đổi chủ sở hữu.
Mức Phạt Cụ Thể Đối Với Xe Chưa Sang Tên
🏍️ Đối Với Xe Máy
Căn cứ Điểm a Khoản 3 Điều 32 Nghị định 168/2024/NĐ-CP:
| Đối tượng vi phạm | Mức phạt |
|---|---|
| Cá nhân là chủ xe máy | 800.000 – 1.000.000 đồng |
| Tổ chức là chủ xe máy | 1.600.000 – 2.000.000 đồng |
Áp dụng với: xe mô tô, xe gắn máy và các loại xe tương tự xe mô tô, xe gắn máy không làm thủ tục cấp chứng nhận đăng ký xe, biển số xe trong trường hợp thay đổi chủ xe theo quy định.
🚗 Đối Với Xe Ô Tô
Căn cứ Điểm h Khoản 7 và Điểm g Khoản 19 Điều 32 Nghị định 168/2024/NĐ-CP:
| Đối tượng vi phạm | Mức phạt |
|---|---|
| Cá nhân là chủ xe ô tô | 4.000.000 – 6.000.000 đồng |
| Tổ chức là chủ xe ô tô | 8.000.000 – 12.000.000 đồng |
Áp dụng với: xe ô tô (kể cả rơ moóc và sơ mi rơ moóc), xe chở người bốn bánh có gắn động cơ, xe chở hàng bốn bánh có gắn động cơ, xe máy chuyên dùng không làm thủ tục cấp chứng nhận đăng ký xe, biển số xe trong trường hợp thay đổi chủ xe.
Ngoài Tiền Phạt — Còn Bị Áp Dụng Biện Pháp Khắc Phục Hậu Quả
Ngoài việc bị phạt tiền, chủ phương tiện vi phạm còn bị buộc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả:
Buộc làm thủ tục đổi, thu hồi, cấp mới, cấp chứng nhận đăng ký xe, biển số xe, giấy chứng nhận kiểm định an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường theo quy định (trừ trường hợp bị tịch thu phương tiện).
Trả Lời Thẳng: Điều Khiển Xe Của Người Thân Có Bị Phạt Không?
| Tình huống | Có bị phạt không? | Ai bị phạt? |
|---|---|---|
| Mượn xe người thân, xe đầy đủ giấy tờ, không vi phạm giao thông | ❌ Không bị phạt | — |
| Mượn xe người thân, xe đầy đủ giấy tờ, có vi phạm giao thông | ✅ Bị phạt | Người điều khiển |
| Xe chưa sang tên sau khi mua/nhận tặng | ✅ Bị phạt | Chủ xe (người chưa làm thủ tục sang tên) |
| Không có bằng lái xe khi điều khiển | ✅ Bị phạt | Người điều khiển |
✅ Kết luận: Nếu bạn mượn xe của người thân mà xe có đầy đủ giấy tờ hợp lệ và bạn không vi phạm các quy định giao thông thì không bị xử phạt lỗi liên quan đến đăng ký xe. Chỉ chủ xe mới bị xử phạt nếu xe chưa sang tên sau khi thay đổi chủ sở hữu.
Những Giấy Tờ Cần Có Khi Điều Khiển Xe Của Người Thân
Dù là xe của người thân, khi tham gia giao thông bạn vẫn phải đảm bảo:
✅ Giấy phép lái xe còn hiệu lực phù hợp loại xe
✅ Đăng ký xe (giấy tờ xe) — bản gốc hoặc bản sao công chứng
✅ Giấy chứng nhận bảo hiểm trách nhiệm dân sự còn hiệu lực
✅ Giấy chứng nhận kiểm định (đối với ô tô)
⚠️ Lưu ý: Từ năm 2024, người điều khiển xe có thể xuất trình giấy tờ xe điện tử qua ứng dụng VNeID hoặc ứng dụng của cơ quan có thẩm quyền thay cho bản giấy.
Lời Khuyên Từ Luật Sư Lê Thị Liên — Luật Việt Việt
Luật sư Lê Thị Liên khuyến nghị:
Thứ nhất — Nếu bạn mua xe nhưng chưa sang tên, hãy làm thủ tục sang tên ngay để tránh bị xử phạt và tránh các rủi ro pháp lý khi xảy ra tai nạn, tranh chấp.
Thứ hai — Khi mượn xe người thân, luôn mang theo đầy đủ giấy tờ cá nhân (CCCD, bằng lái xe) và đảm bảo xe có đầy đủ giấy tờ hợp lệ.
Thứ ba — Nếu bị CSGT dừng xe khi đang điều khiển xe người thân, hãy bình tĩnh và xuất trình đầy đủ giấy tờ. Bạn chỉ bị xử phạt nếu có hành vi vi phạm giao thông hoặc thiếu giấy tờ cá nhân bắt buộc.
Kết Luận
Theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP, việc điều khiển xe của người thân khi xe có đầy đủ giấy tờ và người lái không vi phạm giao thông thì không bị xử phạt. Tuy nhiên, chủ xe sẽ bị phạt nặng nếu xe đã chuyển nhượng nhưng chưa làm thủ tục sang tên — từ 800.000 đồng đến 12.000.000 đồng tùy loại xe và đối tượng vi phạm.
📞 Cần tư vấn pháp lý về giao thông, xử phạt vi phạm hành chính? Luật sư Lê Thị Liên — Giám đốc Công ty Luật TNHH Việt Việt ☎️ Hotline: 0987 706 103 📍 Địa bàn: Bến Cát – Bàu Bàng – Phú Giáo – Dầu Tiếng và các khu vực tỉnh Bình Dương (nay thuộc TP.HCM)
❓ Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ)
1. Đi xe máy của bố mẹ có bị phạt không?
Không bị phạt lỗi đăng ký xe nếu xe có đầy đủ giấy tờ hợp lệ và bạn không vi phạm các quy định giao thông. Tuy nhiên, bạn vẫn phải có bằng lái xe phù hợp và mang theo đầy đủ giấy tờ cá nhân.
2. Xe chưa sang tên thì ai bị phạt — người lái hay chủ xe?
Chủ xe (người chưa làm thủ tục sang tên) bị xử phạt, không phải người đang điều khiển xe. Mức phạt từ 800.000 – 1.000.000 đồng với xe máy và 4.000.000 – 6.000.000 đồng với ô tô.
3. Mượn xe người thân cần mang theo những giấy tờ gì?
Cần mang: Giấy phép lái xe của bản thân, đăng ký xe (giấy tờ xe), giấy chứng nhận bảo hiểm còn hiệu lực. Với ô tô cần thêm giấy chứng nhận kiểm định.
4. Xe của vợ/chồng chưa đứng tên chung có cần sang tên không?
Theo quy định, khi thay đổi chủ sở hữu xe phải làm thủ tục sang tên. Tuy nhiên, tài sản hình thành trong thời kỳ hôn nhân thường là tài sản chung của vợ chồng — cần tham khảo luật sư để được tư vấn cụ thể theo từng trường hợp.
5. Bị CSGT dừng xe khi đang đi xe của người thân thì phải làm gì?
Bình tĩnh xuất trình đầy đủ giấy tờ: CCCD, bằng lái xe và giấy tờ xe. Nếu xe có đầy đủ giấy tờ và bạn không vi phạm giao thông, bạn không bị xử phạt lỗi liên quan đến đăng ký xe.
Bài viết được tư vấn bởi Luật sư Lê Thị Liên — Giám đốc Công ty Luật TNHH Việt Việt. Hotline: 0987 706 103 | Địa bàn: Bến Cát – Bàu Bàng – Phú Giáo – Dầu Tiếng và các khu vực tỉnh Bình Dương (nay thuộc TP.HCM). Căn cứ pháp lý: Nghị định 168/2024/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính giao thông đường bộ.
