“Chỉ cần vài cú chạm trên điện thoại là mua được hàng, nhưng nếu món đồ nhận về là hàng giả thì ai chịu trách nhiệm?”
Đây là câu hỏi rất nhiều người tiêu dùng gặp phải trong thời đại thương mại điện tử phát triển mạnh. Bán hàng giả qua mạng giờ không chỉ xuất hiện ở chợ hay cửa hàng nhỏ lẻ, mà còn len vào các sàn thương mại điện tử, fanpage, livestream, TikTok, Facebook và nhiều kênh bán hàng trực tuyến khác.
Về mặt pháp lý, bán hàng giả qua mạng không phải là “khoảng trống pháp luật”. Tùy tính chất, mức độ và loại hàng giả, người vi phạm có thể bị xử phạt hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Bán Hàng Giả Qua Mạng Được Hiểu Như Thế Nào?
Bán hàng giả qua mạng là hành vi sử dụng internet hoặc các nền tảng số để chào bán, quảng cáo, giao dịch các sản phẩm:
- Giả mạo nhãn hiệu, bao bì
- Giả về công dụng, giá trị sử dụng
- Giả về chất lượng hoặc nguồn gốc hàng hóa
Hành vi này có thể diễn ra qua: website, sàn thương mại điện tử, mạng xã hội, livestream, hội nhóm kín hoặc tài khoản bán hàng cá nhân.
⚠️ Lưu ý quan trọng: “Bán online” không làm thay đổi bản chất vi phạm. Môi trường mạng chỉ là phương thức thực hiện — bản chất pháp lý vẫn là buôn bán hàng giả.
1. Các Hành Vi Bị Cấm Khi Kinh Doanh Online
Pháp luật không cho phép tổ chức, cá nhân sản xuất, buôn bán hàng giả dưới bất kỳ hình thức nào. Trong môi trường trực tuyến, các hành vi thường gặp gồm:
- Đăng bán hàng giả mạo nhãn hiệu
- Giới thiệu hàng hóa sai sự thật về chất lượng, công dụng
- Sử dụng tem, nhãn, bao bì giả
- Che giấu nguồn gốc hàng hóa
- Lợi dụng nền tảng số để tiêu thụ hàng hóa vi phạm
2. Bán Hàng Giả Qua Mạng Bị Xử Lý Thế Nào?
2.1. Xử Phạt Hành Chính
Đối với trường hợp chưa đến mức truy cứu hình sự, người bán hàng giả qua mạng có thể bị xử phạt theo Nghị định 98/2020/NĐ-CP và Nghị định 24/2025/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung):
| Hành vi vi phạm | Mức phạt tiền |
|---|---|
| Buôn bán hàng giả về giá trị sử dụng, công dụng | 1.000.000 – 70.000.000 đồng |
| Buôn bán hàng giả mạo nhãn hàng hóa, bao bì | 1.000.000 – 50.000.000 đồng |
| Buôn bán tem, nhãn, bao bì hàng hóa giả | 300.000 – 30.000.000 đồng |
Ngoài tiền phạt, người vi phạm còn có thể bị:
- ❌ Tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm
- ❌ Tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề
- ❌ Buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp
- ❌ Buộc thu hồi và tiêu hủy hàng giả đang lưu thông
2.2. Truy Cứu Trách Nhiệm Hình Sự
Khi hành vi có đủ dấu hiệu cấu thành tội phạm, người bán hàng giả qua mạng có thể bị truy cứu theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi bổ sung bởi Luật số 86/2025/QH15):
| Điều luật | Tội danh | Mức phạt cao nhất |
|---|---|---|
| Điều 192 | Sản xuất, buôn bán hàng giả | Phạt tù đến 15 năm hoặc phạt tiền đến 1 tỷ đồng |
| Điều 193 | Hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia | Tù chung thân |
| Điều 194 | Hàng giả là thuốc chữa bệnh, thuốc phòng bệnh | Tù chung thân |
| Điều 195 | Hàng giả là thức ăn chăn nuôi, phân bón, thuốc BVTV | Phạt tù đến 15 năm hoặc phạt tiền đến 1 tỷ đồng |
⚠️ Ngoài hình phạt chính, người phạm tội còn có thể bị phạt tiền bổ sung 40–200 triệu đồng, bị cấm hành nghề, bị tịch thu tài sản. Với pháp nhân thương mại, có thể bị đình chỉ hoạt động trong trường hợp nghiêm trọng.
3. Mua Phải Hàng Giả Qua Mạng — Người Mua Phải Làm Gì?
Khi phát hiện mình mua phải hàng giả, người mua không nên chỉ dừng ở việc “đánh giá 1 sao” hay nhắn tin tranh cãi với người bán. Cần thực hiện 4 bước sau:
Bước 1: Lưu Lại Toàn Bộ Chứng Cứ
✅ Ảnh chụp màn hình bài đăng, tin nhắn, livestream
✅ Thông tin người bán, hóa đơn, mã đơn hàng
✅ Sao kê chuyển khoản thanh toán
✅ Hình ảnh sản phẩm nhận được và dấu hiệu nghi ngờ hàng giả
Bước 2: Khiếu Nại Người Bán Và Sàn Thương Mại Điện Tử
✅ Gửi yêu cầu khiếu nại trực tiếp cho người bán
✅ Đồng thời phản ánh với sàn TMĐT hoặc nền tảng trung gian nơi phát sinh giao dịch (Shopee, Lazada, TikTok Shop…)
Bước 3: Tố Giác Đến Cơ Quan Chức Năng
✅ Gửi đơn phản ánh, tố giác tới cơ quan quản lý thị trường
✅ Gửi đến công an hoặc cơ quan có thẩm quyền tại địa phương
💡 Trong trường hợp thiệt hại lớn, ảnh hưởng sức khỏe hoặc có dấu hiệu tổ chức buôn bán chuyên nghiệp — tố giác sớm sẽ giúp vụ việc được chuyển từ xử lý hành chính sang hình sự khi đủ căn cứ.
Bước 4: Yêu Cầu Bồi Thường Thiệt Hại
✅ Nếu hàng giả gây thiệt hại về sức khỏe, tài sản → có quyền khởi kiện dân sự yêu cầu bồi thường
✅ Liên hệ luật sư tư vấn để được hỗ trợ xử lý đúng quy trình pháp lý
4. Lời Khuyên Từ Luật Sư Lê Thị Liên — Luật Việt Việt
Dành cho người tiêu dùng:
Luật sư Lê Thị Liên khuyên: Mua bán online rất nhanh, nhưng tranh chấp online thì không tự biến mất. Người tiêu dùng cần tập thói quen:
- ✅ Kiểm tra thông tin người bán, nguồn gốc hàng hóa
- ✅ Xem hóa đơn chứng từ, đánh giá thực tế và chính sách đổi trả
- ❌ Đừng ham rẻ khi thấy: giá thấp bất thường, tài khoản mới lập, không có địa chỉ rõ ràng, không xuất hóa đơn, từ chối kiểm hàng
Dành cho người kinh doanh online:
Luật sư Lê Thị Liên khuyên: Bán hàng qua mạng không phải vùng “miễn kiểm soát”. Chỉ cần sử dụng internet để tiêu thụ hàng giả thì vẫn có thể bị:
- Phạt tiền nặng
- Tịch thu hàng, buộc tiêu hủy
- Truy cứu hình sự nếu đủ yếu tố cấu thành tội phạm
Trong bối cảnh cơ quan quản lý đang siết kiểm soát thương mại điện tử, hành vi kiếm lời từ hàng giả có thể phải trả giá rất đắt.
Kết Luận
Bán hàng giả qua mạng là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng — không phân biệt kênh bán hàng online hay offline. Người vi phạm có thể đối mặt với mức phạt hành chính lên đến 70 triệu đồng hoặc bị truy cứu hình sự với mức án lên đến tù chung thân tùy loại hàng giả.
Người tiêu dùng khi mua phải hàng giả cần bình tĩnh, giữ chứng cứ và thực hiện đúng quy trình để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.
📞 Cần tư vấn pháp lý về hàng giả, tranh chấp thương mại điện tử? Luật Việt Việt — Luật sư Lê Thị Liên tư vấn trực tiếp. Hotline: 0987 706 103.Địa bàn: Bến Cát – Bàu Bàng – Phú Giáo – Dầu Tiếng và các khu vực tỉnh Bình Dương
❓ Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ)
1. Bán hàng giả qua mạng bị phạt bao nhiêu tiền?
Tùy loại hàng giả và mức độ vi phạm, mức phạt hành chính dao động từ 300.000 đồng đến 70.000.000 đồng. Nếu đủ yếu tố cấu thành tội phạm, người vi phạm có thể bị phạt tù từ 1 năm đến chung thân và phạt tiền bổ sung 40–200 triệu đồng.
2. Bán hàng giả qua Facebook, TikTok có bị xử lý không?
Có. Pháp luật không phân biệt kênh bán hàng. Bán hàng giả qua Facebook, TikTok, Zalo hay bất kỳ nền tảng số nào đều bị xử lý như bán hàng giả trực tiếp.
3. Mua phải hàng giả qua mạng cần làm gì đầu tiên?
Việc đầu tiên là lưu lại toàn bộ chứng cứ — ảnh chụp màn hình bài đăng, tin nhắn, hóa đơn, mã đơn hàng, ảnh sản phẩm nhận được. Sau đó khiếu nại người bán, phản ánh với sàn TMĐT và tố giác đến cơ quan quản lý thị trường nếu cần.
4. Người mua hàng giả có bị xử lý pháp lý không?
Người mua hàng giả để tiêu dùng cá nhân thường không bị xử lý. Tuy nhiên, nếu mua với số lượng lớn để bán lại thì có thể bị xem xét xử lý như người buôn bán hàng giả.
5. Bán hàng giả là thực phẩm qua mạng bị phạt nặng hơn không?
Có. Hàng giả là lương thực, thực phẩm, thuốc chữa bệnh bị xử lý nặng nhất theo Điều 193, 194 Bộ luật Hình sự — mức án cao nhất có thể là tù chung thân.
Bài viết được tư vấn bởi Luật sư Lê Thị Liên — Giám đốc Công ty Luật TNHH Việt Việt. Hotline tư vấn: 0987 706 103 Địa bàn hoạt động: Bến Cát – Bàu Bàng – Phú Giáo – Dầu Tiếng và các khu vực tỉnh Bình Dương.
